E-ticaret sitesi kurmak için gerekenler: Şirketten kargo anlaşmasına kontrol listesi

E-ticaret sitesi kurmak isteyen işletmelerin çoğu işe tasarımdan başlar, sonra sanal POS başvurusunda ya da mesafeli satış sözleşmesinde takılır. Oysa e-ticaret sitesi kurmak için gerekenler listesinin yarısı teknik değildir: vergi kaydı, ödeme anlaşması, kargo, yasal metinler ve ürün içerikleri. Bu yazıdaki kontrol listesi, Siteler'deki bir mobilya atölyesinden Kızılay'daki bir kitabevine kadar, ilk kez online satışa geçecek bir işletmenin hangi sırayla ne hazırlaması gerektiğini gösteriyor.

Önce iş modeli: Ne satıyorsunuz, kime, hangi kanaldan?

Siteyi kurmadan önce üç soruyu yazılı cevaplayın. Bu cevaplar altyapı seçiminden kargo anlaşmasına kadar her kararı belirler.

• Ne satıyorsunuz? Stoktan hazır ürün mü, siparişe göre üretim mi, dijital ürün mü? Kişiye özel üretilen ürünlerde cayma hakkı kuralları farklıdır.
• Kime satıyorsunuz? Tüketiciye (B2C) mi, bayiye ve kurumlara (B2B) mı? Bir medikal depo için bayi fiyatları ve cari hesap, bir el yapımı sabun markası için hediye paketleri önceliklidir.
• Hangi kanaldan? Yalnızca kendi siteniz mi, yanında pazaryerleri de olacak mı? İkisi birlikteyse stok ve sipariş entegrasyonunu en baştan planlamak gerekir.

Ürün sayısını, varyantları (renk, ölçü) ve ortalama sepet tutarınızı da not edin. Bu bilgiler hem altyapı teklifini hem de e-ticaret sitesi fiyatları hesabını doğrudan etkiler.

Resmî taraf: Şirket türü, vergi kaydı ve belgeler

Düzenli satış yapacaksanız vergi mükellefiyeti olan bir işletme gerekir. Şirket türünü ciro beklentinize, ortaklık yapınıza ve vergi planınıza göre muhasebecinizle seçin. Bu aşamada genellikle şunlar hazırlanır:

• vergi levhası ve faaliyet kodunun internet satışını kapsaması,
• şirketse ticaret sicil kaydı ve imza sirküleri, şahıs işletmesiyse imza beyannamesi,
• işletme adına açılmış banka hesabı,
• kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi,
• e-Arşiv / e-Fatura durumu: İnternetten satış yapanlar için e-belge yükümlülüğü ciroya ve güncel tebliğlere göre değişir, muhasebecinizle ve GİB e-Belge sayfasından kontrol edin.

Kendi sitenizden satış yapacaksanız bir adım daha var: Ticaret Bakanlığı'na göre elektronik ticaret yapan hizmet sağlayıcıların faaliyete başlamadan önce e-Devlet üzerinden ETBİS'e kayıt olması gerekir. Kayıtta MERSİS ya da T.C. kimlik numarası, vergi numarası ve sitenizin alan adı istenir.

Şahıs şirketi ile e-ticaret yapılabilir mi?

Evet. Şahıs şirketi e-ticaret yapabilir, sanal POS alabilir ve pazaryerlerinde mağaza açabilir. Limited ya da anonim şirket, ortaklı yapılarda ya da ciro büyüdükçe vergi açısından avantajlı olabilir, ama online satışa başlamak için şart değildir.

Evde kendi el emeğiyle ürün üretip internetten satanlar için ayrıca belirli şartlara bağlı bir esnaf muaflığı bulunuyor. Makine kullanımı, satış kanalı ve diğer koşullar için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın "Evlerde Üretilen Ürünlerin İnternet Üzerinden Satışında Esnaf Muaflığı" rehberine bakın.

Ödeme: Sanal POS veya ödeme kuruluşu

Kartla ödeme almak için iki yol var: bankanızdan sanal POS almak ya da TCMB'den izinli bir ödeme kuruluşuyla çalışmak. Banka POS'u komisyon pazarlığında avantaj sağlayabilir; ödeme kuruluşları ise genellikle daha hızlı başvuru ve tüm kartlarda taksit sunar. Çalışacağınız kuruluşun izinli olup olmadığını TCMB'nin ödeme kuruluşları listesinden kontrol edebilirsiniz.

Başvuruda çoğu kurum, sitenin yayında olmasını, ürünlerin fiyatlarıyla görünmesini ve yasal sayfaların hazır olmasını ister. Yani POS başvurusu, sitenin son haftasına bırakılacak bir iş değildir. Başvuru belgeleri, komisyon ve bloke süresi karşılaştırması için sanal POS nasıl alınır yazımıza bakın.

Kargo anlaşması ve paketleme

E-ticaret kargo anlaşması yaparken yalnızca desi fiyatına bakmayın. Karşılaştırmanız gereken kalemler şunlar:

• desi ve ağırlığa göre fiyat tablosu, büyük ve ağır ürünler için ek ücretler,
• adresten alım (şubeye götürmeden),
• iade kargo kodu: Müşterinin iadeyi ücretsiz gönderebileceği anlaşmalı bir kod,
• kapıda ödeme seçeneği ve bunun ek maliyeti,
• sitenizle entegrasyon: Siparişten otomatik etiket ve takip numarası üretimi,
• hasarlı teslimatta tazmin süreci.

Paketlemeyi de baştan tasarlayın. Kitap gibi köşeleri hasar gören ürünlerde karton köşe koruyucu, cam ve seramikte çift kat koruma gerekir. Paket boyutu desiyi, desi de her siparişin maliyetini belirler.

Yasal sayfalar: Mesafeli satış, iade, KVKK

İnternetten tüketiciye satış, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne tabidir. Ticaret Bakanlığı'nın bilgilendirmesine göre öne çıkan kurallar şunlar:

• Tüketici, malı teslim aldıktan sonra 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir.
• Cayma hâlinde satıcı, teslimat masrafları dahil ödemeleri 14 gün içinde iade eder.
• Taahhüt edilmiş bir süre yoksa sipariş en geç 30 gün içinde gönderilmelidir.
• Kişiye özel üretilen ya da çabuk bozulan ürünler gibi bazı mallarda cayma hakkı istisnası vardır.

Sitenizde bulunması gereken sayfalar:

Metinleri başka bir siteden kopyalamayın; iade süreciniz, kargo firmanız ve veri işleme amaçlarınız farklıdır. KVKK tarafı için kvkk.gov.tr rehberlerinden yararlanabilir, son hâli bir hukukçuya kontrol ettirebilirsiniz. SMS ya da e-postayla kampanya duyuracaksanız alıcıdan onay almalı ve İleti Yönetim Sistemi (İYS) kurallarına uymalısınız.

Ürün fotoğrafları ve açıklamaları

Online müşteri ürüne dokunamaz; fotoğraf ve açıklama o dokunuşun yerini tutar. Her ürün için en az şunları hazırlayın:

• beyaz ya da sade fonda net bir ana görsel, farklı açılardan ek kareler ve bir kullanım anı fotoğrafı,
• ölçüler, malzeme, ağırlık, renk ve varyant bilgisi,
• kutu içeriği, kurulum ya da kullanım notu,
• teslim süresi ve varsa garanti bilgisi.

Açıklamayı üretici kataloğundan kopyalamak yerine müşterinin soracağı sorulara göre yazın. Siteler'deki bir atölye için "Kapı eşiğinden geçer mi?" sorusunun cevabı, "birinci sınıf kayın" ifadesinden daha çok satış getirebilir. Çekim planı ve kare listesi için Ankara'da e-ticaret için ürün fotoğrafı çekimi yazısına göz atın.

E-ticaret sitesi kurmak için gerekenler: Hangi iş ne zaman başlamalı?

Bu kalemlerin çoğu birbirini bekler. Doğru sırayla başlatırsanız aynı haftalarda paralel ilerler:

Açılış öncesi test listesi

Siteyi yayına almadan önce gerçek bir müşteri gibi, telefondan baştan sona alışveriş yapın. Şu listeyi tek tek işaretleyin:

1. Hem üye olarak hem üye olmadan sipariş verilebiliyor mu?
2. Kartla ödeme, 3D Secure doğrulaması ve başarısız ödeme senaryosu çalışıyor mu?
3. Sipariş onay e-postası ve SMS doğru bilgilerle gidiyor mu?
4. Kargo etiketi ve takip numarası otomatik oluşuyor mu?
5. İade ve kısmi iade yapılabiliyor, para karta geri dönüyor mu?
6. Faturalar doğru unvan ve vergi bilgisiyle kesiliyor mu?
7. Stokta olmayan ürün satın alınamıyor mu?
8. Yasal sayfalar ödeme adımında görünüyor ve onaylatılıyor mu?
9. Site telefonda hızlı açılıyor mu, ödeme sayfası mobilde düzgün mü?
10. Sipariş bildirimleri ekipte doğru kişiye düşüyor mu?

Bu listeden geçemeyen her madde, açılıştan sonra bir müşteri şikâyeti olarak geri döner.

Sezbil bu listede nerede durur?

Sezbil'de e-ticaret projesine hedefle başlarız: ilk yıl kaç sipariş, hangi kanaldan, hangi ürünlerle? Sonra rotayı çizeriz: altyapı, ödeme, kargo, içerik ve tanıtım aynı takvimde ilerler. Açılıştan sonra da ölçeriz: hangi ürün satıyor, sepette nerede vazgeçiliyor. E-ticaret altyapısı hizmetimizde bu kontrol listesini sizinle birlikte doldurur, eksikler tamamlanırken mağazayı da kurarız.

Özetle: iş modelini netleştirin, resmî kayıtları ve POS başvurusunu erkenden başlatın, kargo ve yasal metinleri kendi sürecinize göre yazın, ürün içeriklerini açılıştan önce hazır edin. Sıralama doğru olursa site "tasarım bitti ama satış başlamadı" noktasında haftalarca beklemez.