Site hızı satışı nasıl etkiler? Yavaş sitenin görünmeyen maliyeti

Site hızı optimizasyonu kulağa bir yazılımcı konusu gibi gelir, ama sonucu doğrudan kasaya yansır. Instagram reklamınıza tıklayan biri, mobil veride açılmayan bir sayfanın önünde birkaç saniye bekler, sonra geri tuşuna basar. Tıklamanın parasını ödemişsinizdir; müşteri ise sayfanızı hiç görmemiştir.

Yavaş bir sitenin maliyeti bu yüzden görünmez: Raporlarda "kaybedilen müşteri" diye bir satır yoktur. Aşağıda hızın nasıl ölçüleceğini, Google'ın ölçütlerinin ne anlattığını ve yavaşlığın en sık sebeplerini işletme sahibinin diliyle anlatıyoruz.

Hız neden yalnızca teknik bir konu değil?

Hız üç yerden satışı etkiler:

• Reklam verimliliği. Reklamdan gelen ziyaretçi, sayfa açılmadan ayrılırsa tıklama boşa gider. Google Ads'te açılış sayfası deneyimi, reklamların kalite değerlendirmesinde de dikkate alınır.
• Google'da görünürlük. Google, sayfa deneyimini sıralama sistemlerinin ödüllendirdiği unsurlar arasında sayıyor. Ancak Google'ın kendi ifadesiyle en alakalı içerik, sayfa deneyimi zayıf olsa bile gösterilmeye devam ediyor. Yani hız, iyi içeriğin yerini tutmaz; iyi içeriği öne taşır.
• Güven. Takılan, zıplayan, geç tepki veren bir site, arkasındaki işletmenin de özensiz olduğu izlenimini verir. Bir medikal depo ya da kapı üreticisi için bu izlenim, teklif isteğinden önce gelir.

Site hızı nasıl ölçülür?

Site hızı nasıl ölçülür sorusunun en pratik cevabı Google'ın iki ücretsiz aracıdır:

1. PageSpeed Insights: Adresinizi yazarsınız, iki tür sonuç gelir. Üstteki bölüm, son dönemde sitenize giren gerçek Chrome kullanıcılarının deneyimini gösterir. Alttaki puan ise tek seferlik bir laboratuvar testidir. Siteniz yeniyse ya da az ziyaretçi alıyorsa üst bölüm boş kalabilir.
2. Search Console'daki Core Web Vitals raporu: Sitenin tamamını gerçek kullanıcı verisiyle tarar ve benzer sayfaları gruplayarak "iyi", "iyileştirilmesi gerekiyor" ve "yetersiz" diye sınıflandırır.

Ölçerken şu kurallara uyun:

• Önce mobil sonuca bakın; ziyaretçilerinizin çoğu büyük ihtimalle telefondadır.
• Yalnızca ana sayfayı değil, en çok ziyaret edilen sayfaları ve reklamların gittiği sayfaları ölçün.
• Laboratuvar puanı her testte biraz oynar. Tek bir ölçüme göre karar vermeyin, birkaç test yapın.
• Son olarak kendi telefonunuzda Wi-Fi'yi kapatıp siteyi mobil veriyle açın. Müşterinin yaşadığı budur.

Core Web Vitals: LCP, INP ve CLS sade dille

Core web vitals nedir sorusunun kısa cevabı: Google'ın, bir sayfanın ziyaretçiye nasıl hissettirdiğini ölçen üç ölçütüdür. Teknik adlarını unutabilirsiniz, anlattıkları şeyi unutmayın.

Bu eşikler web.dev'deki Core Web Vitals açıklamasına ve Google Search Central belgesine dayanıyor. Önemli bir ayrıntı: Google bu değerlere ziyaretlerin çoğunluğu üzerinden bakar. Hedef, en hızlı bağlantıdaki ziyaretçinin değil, ziyaretçilerin en az dörtte üçünün iyi bir deneyim yaşamasıdır. Search Console'da bir sayfa grubunun durumu da, üç ölçütten en kötü olanına göre belirlenir.

Hangi ölçütün kötü çıktığı, sorunun nerede aranacağını da gösterir:

• LCP yüksekse genellikle büyük bir kapak görseli, yavaş sunucu ya da geç yüklenen yazı tipleri vardır.
• INP yüksekse sayfada çok fazla kod çalışıyordur; eklentiler ve dış kodlar ilk şüphelidir.
• CLS yüksekse boyutu belirtilmemiş görseller, sonradan beliren çerez bildirimleri ya da reklam alanları içeriği itiyordur.

Site hızı optimizasyonu: Yavaşlığın en sık sebepleri

Web sitesi hızlandırma çalışmalarının büyük kısmı, birkaç tanıdık sorunun giderilmesinden ibarettir.

Büyük görseller ve gereksiz eklentiler

En yaygın sebep, telefondan ya da fotoğraf makinesinden olduğu gibi yüklenen görsellerdir. Ekranda küçük bir kutuda görünen bir fotoğraf, arka planda baskıya uygun boyutta indirilir. Çözüm basittir: görselleri görüneceği boyuta küçültmek, WebP ya da AVIF gibi modern biçimlere çevirmek ve ekranın altında kalan görsellerin sonradan yüklenmesini sağlamak.

İkinci sebep eklentiler ve dış kodlardır. Canlı destek balonu, üç ayrı ölçüm kodu, sayfaya gömülü Instagram akışı, otomatik dönen büyük bir slayt, dört farklı yazı tipi... Her biri tek başına küçük görünür, toplamı ise sayfayı ağırlaştırır. Kontrol listesi:

• Son altı ayda kullanmadığınız eklentileri kaldırın.
• Aynı işi yapan iki araç varsa birini bırakın.
• Sayfaya gömülü videolar, tıklanana kadar yalnızca kapak görseli olarak dursun.
• Yazı tipi sayısını ikiyle sınırlayın.

Yetersiz sunucu ve önbellek eksikliği

Site, her ziyarette sayfayı sıfırdan oluşturuyorsa ve yoğun paylaşımlı bir sunucuda duruyorsa, ilk yanıt gecikir. Görseller ne kadar küçük olursa olsun, sunucu geç cevap verdiğinde her şey geç başlar.

Çözüm yolları: önbelleği açmak (sayfaların hazır kopyasını sunmak), ziyaretçiye yakın sunuculardan içerik dağıtan bir altyapı kullanmak ve sitenin ihtiyacına uygun barındırmaya geçmek. Barındırma seçeneklerini ve yıllık maliyet kalemlerini web sitesi yıllık yenileme ücreti ve bakım yazısında karşılaştırdık.

Mevcut sitede nereden başlanır?

Sitenizi yenilemeden hızlandırmak istiyorsanız, en az emekle en çok kazandıran sırayla ilerleyin:

1. En çok ziyaret alan beş sayfanın mobil ölçümünü alın ve not edin.
2. Bu sayfalardaki en büyük görselleri küçültüp modern biçime çevirin.
3. Kullanılmayan eklentileri ve dış kodları kaldırın.
4. Önbelleği açın ya da barındırma firmanızdan açılmasını isteyin.
5. Ölçümü tekrarlayın ve ilk sonuçla karşılaştırın.
6. Hâlâ yavaşsa sunucu yanıt süresine ve temanın kendisine bakın; yenileme kararı bu noktada verilir.

Bu sıralama, hızlandırma işini "her şeyi aynı anda değiştirmek" yerine ölçülebilir adımlara böler. Her adımdan sonra neyin fark yarattığını görürsünüz.

Mobilde hız neden daha kritik?

Mobil ziyaretçinin koşulları daha zordur: daha yavaş işlemci, değişken mobil bağlantı, küçük ekran ve daha az sabır. Instagram reklamından gelen ziyaretçi zaten telefondadır ve uygulamanın içinden sitenizi açar.

Google da siteleri öncelikle mobil sürümleri üzerinden değerlendirir ve dizine ekler; bunu mobil öncelikli dizine ekleme belgesinde açıkça anlatıyor. Masaüstünde hızlı açılan ama mobilde takılan bir site, Google'ın gözünde de mobildeki hâliyle değerlendirilir.

Bir örnek: Etimesgut'taki bir e-ticaret mağazası masaüstünde sitesini hızlı buluyor, çünkü ofisteki bilgisayar ve fiber bağlantı her şeyi hızlı gösteriyor. Oysa müşterilerin çoğu akşam, telefonla ve mobil veriyle geliyor. Ölçümü kendi masasından değil, müşterinin koşullarından yapmak gerekir.

Baştan hızlı bir site nasıl kurulur?

Hızlı bir siteyi sonradan hızlandırmak, baştan hızlı kurmaktan her zaman daha zahmetlidir. Yeni bir site yaptırıyorsanız, teklif aşamasında şunları konuşun:

• Yazılı hız hedefi: Yayından önce mobilde Core Web Vitals ölçütlerinin iyi eşikte olması teklifte yazsın.
• Görsel kuralları: Görseller otomatik olarak küçültülüyor ve modern biçime çevriliyor mu?
• Eklenti disiplini: Hangi özellik için hangi eklenti ya da dış kod kullanılacak?
• Altyapı: Sayfalar önceden hazırlanıp önbellekten mi sunulacak, yoksa her ziyarette mi oluşturulacak?
• Yayın sonrası ölçüm: Site yayına girdikten sonra gerçek kullanıcı verisi kim tarafından, hangi sıklıkla kontrol edilecek?

Sezbil'de siteyi tasarlamadan önce hedefi konuşuruz; hız, o hedefin ölçülebilir parçalarından biridir. Yayından önce mobil ölçüm yapar, yayından sonra gerçek kullanıcı verisini izleriz. Ayrıntılar web tasarımı sayfamızda.

Hız tek başına yetmez

Hızlı ama ne yaptığınızı anlatmayan bir site de müşteri getirmez. Hız, ziyaretçinin kapıdan girmesini sağlar; içeride ne bulduğu ise başka bir konudur. Sitenizin neden talep üretmediğini bütün yönleriyle incelemek için web sitesi müşteri getirmiyor yazısına, Google'da görünürlüğün diğer ayaklarını görmek için Google'da üst sıralara çıkmak yazısına bakabilirsiniz.